ระบบดื้อ? ต้องเจอตัวแม่! ถอดบทเรียนการจัดการภาวะวิกฤตเมือง
จาก “เจ้าแม่ภัยพิบัติ”
.
เวลาวิกฤตมา…มันไม่รอเอกสาร ไม่รอการประชุม และไม่รอระบบราชการ “พร้อม” แต่ทุกนาทีที่ระบบช้า
อาจหมายถึง ความเสี่ยงต่อชีวิตของคนทั้งเมือง จากบทความเรื่อง “การจัดการภาวะวิกฤต งานที่(อาจ)ไม่เคยพร้อม” ตีพิมพ์ในวารสารสังคมวิจัยและพัฒนา (JMARD) สถาบันวิจัยและให้คำปรึกษาแห่งมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ โดย รศ.ดร.ทวิดา กมลเวชช (รองผู้ว่าฯ กทม.) บทความนี้ไม่ได้เล่าเรื่องภัยพิบัติให้หวาดกลัว แต่กำลัง “ผ่ากลางปัญหา” ของเมืองใหญ่ตรงจุดเดียวกันคือ 👉 ระบบที่ไม่พร้อมรับมือกับวิกฤต
🔍 บทเรียนจากงานวิชาการ: ปัญหาไม่ใช่ภัย…แต่คือ “ระบบ”
รศ.ดร.ทวิดา ชี้ให้เห็นว่า การจัดการภาวะวิกฤตในเมือง มักติดกับดักโครงสร้างเดิม เช่น
❌ หน่วยงานทำงานแยกส่วน (Silo)
❌ ข้อมูลกระจัดกระจาย ไม่เชื่อมถึงกัน
❌ การตัดสินใจล่าช้า เพราะต้องรอคำสั่งตามลำดับขั้น
❌ ระบบออกแบบมาเพื่อภาวะปกติ ไม่ใช่สถานการณ์ฉุกเฉิน
เมื่อภัยมาเร็ว แต่ระบบขยับช้า เมืองจึง “ไม่ทันเหตุการณ์” แม้จะมีทรัพยากรอยู่แล้วก็ตาม
🧠 เมืองจะรอดได้ ต้องเปลี่ยนจากระบบ “ดื้อ” เป็นระบบ “ยืดหยุ่น”
บทความเสนอแนวคิดสำคัญว่าเมืองต้องมี Resilience หรือความสามารถในการ “ล้มแล้วลุกไว” โดยอาศัยการปรับระบบการทำงาน เช่น
✔️ ใช้แพลตฟอร์มดิจิทัลเชื่อมข้อมูลข้ามหน่วยงาน
✔️ ใช้ข้อมูลจริงแบบ Real-time เพื่อการตัดสินใจ
✔️ เปิดให้ประชาชนมีส่วนร่วม เป็นแหล่งข้อมูลสำคัญของเมือง
✔️ สร้างระบบที่โปร่งใส ตรวจสอบได้ และเรียนรู้จากความผิดพลาด
เพราะในภาวะวิกฤต เมืองที่รอด ไม่ใช่เมืองที่ไม่มีปัญหาแต่คือเมืองที่ ระบบไม่ดื้อกับความจริง
✨ บทสรุปจาก “เจ้าแม่ภัยพิบัติ”
ภัยพิบัติอาจหลีกเลี่ยงไม่ได้ แต่ความสูญเสียที่ไม่จำเป็น…ป้องกันได้
ถ้าเมืองกล้าออกแบบระบบใหม่ ให้พร้อมรับมือกับสิ่งที่ “ไม่เคยพร้อม”
📖 อ่านบทความฉบับเต็มได้ที่
👉 https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JMARD/article/view/279431/189100
💥 System Not Working? Time to Face the Expert.
Lessons in Urban Crisis Management from the “Disaster Management Queen”
When a crisis strikes, it does not wait for paperwork, meetings, or a bureaucratic system to be “ready.” Every minute of delay may mean life-or-death consequences for an entire city. From the article “Crisis Management: A Task That Is (Probably) Never Fully Prepared,” published in the Journal of Social Research and Development (JMARD), Institute of Research and Consultancy, Thammasat University, by Assoc. Prof. Dr. Tavida Kamolvej Deputy Governor of Bangkok. This article does not aim to sensationalize disasters. Instead, it cuts straight to the core problem of modern cities:
👉 systems that are not designed to respond effectively to crises.
🔍 Key Academic Insight: The Problem Is Not the Disaster — It’s the System
Assoc. Prof. Dr. Tawida explains that urban crisis management is often trapped in traditional administrative structures, such as:
❌ Fragmented agencies working in silos
❌ Disconnected and scattered data systems
❌ Delayed decision-making due to rigid hierarchical chains
❌ Systems designed for normal conditions, not emergencies
When disasters move fast but systems move slowly, cities fail to respond in time — even when resources are already available.
🧠 To Survive, Cities Must Shift from “Rigid” Systems to “Resilient” Ones
The article emphasizes that cities must develop Resilience — the ability to recover quickly and adapt under pressure — by redesigning how systems work, including:
✔️ Using digital platforms to integrate data across agencies
✔️ Relying on real-time data for timely decision-making
✔️ Enabling citizen participation as a critical source of urban intelligence
✔️ Building transparent, accountable systems that learn from past failures
Because in times of crisis, a city that survives is not one without problems, but one whose systems do not resist reality.
✨ A Final Message from the “Disaster Management Queen”
Disasters may be unavoidable. But unnecessary losses can be prevented — if cities dare to redesign their systems to be ready for what is never truly predictable.
📖 Read the full article here:
👉 https://he02.tci-thaijo.org/index.php/JMARD/article/view/279431/189100
